Wednesday, May 5, 2021

Ne studion e nje psikoterapisteje

 Si eshte psikoterapia?

Si i drejtohemi psikoterapistit?

Cfare ndodh ne dhomen e terapise?

Keto pyetje gjejne pergjigje ne intervisten  si me poshte.

Mire se erdhet ne studion time te terapise! 😊






Tuesday, March 2, 2021

Crregullimi i Personalitetit BORDER-LINE (KUFITAR)

 











Ndjenja kronike e boshit;

  Emocionet e pĂ«shtjelluara;

 Humori i paqĂ«ndrueshĂ«m ;

Sjellje impulsive dhe agresive;

 Marredhenie seksuale tĂ« rastĂ«sishme;

Abuzim me substanca  apo alkool;

Ankth i egzagjeruar nga humbja e tĂ« dashurit, mikut si edhe   pĂ«rpjekje tĂ« dĂ«shpĂ«ruara pĂ«r tĂ« evituar braktisjen;

Akte vetëshkatërrimi dhe tentativa vetëvrasëse

Nese ndeshim ne keto simptoma  atehere jemi nĂ« kuadrin e   Crregullimit te Personalitetit Border Line (Kufitar)  

Adoleshenti borderline, vuan, kerkon dhe nuk gjen kuptim pĂ«r veten, veten ne raport me tjetrin, me ambjentin. Ndjesia e boshit  qĂ« e pĂ«rndjek e nuk i ndahet  asnjĂ« cast eshte dicka organike qĂ«  e ndjen ne bark dhe gjoks.  Eshte njĂ« mungesĂ«  e qenesishme.
Per shkak te vulnerabilitetit te tyre keta persona kane nje nevoje kompulsive per mbrojtjen dhe ndihmen e tjetrit. Per kete motiv vetem ideja e prishjes se nje raporti te rendesishem nga i cili eshte i varur , gjeneron nje ankth ekstrem, te thelle. Per ta evituar jane ne gjendje te kryejne veprime te deshperuara, te cilat per fat te keq e demtojne marredhenien.
Gjithsesi ne gjendjet e humorit  me frekuente jane ato te inatosura, me veprime  te dhunshme , shperthime inati qe mund te cojne edhe ne sherre.  NĂ«n situata ambjentale stresante mund te shfaqen edhe ide paranoide apo simptoma psikotike tĂ« pĂ«rkoshme (halucinacione vizive, uditive, ndjenja  depersonalizimi....etj 
Prezenca e ketyre simptomave te fundit e pozicionon kete personalitet ne kufij mes nevrozes dhe psikozes.
Berthama familjare



Familja per adoleshentet borderline prezanton nje vend fizik dhe mendor per ‘tu braktisur  per te mos duruar  ndjesinĂ«  e patolerueshme tĂ«  varĂ«sise apo njĂ« vend ku adoleleshti   mbĂ«rthehet   pĂ«r t’u mbrojtur nga ankthi i ndarjes dhe izolimit.  
Sipas  Shapiro adoleshenca e femijĂ«ve border- line  bĂ«het njĂ« periudhĂ« regresioni i gjithe familjes , ku me regresion nĂ«nkuptohet ndarja , shkeputja ( spaltung). Kjo ndodh pasi prindĂ«t kanĂ« mbetur simbiotikisht tĂ« lidhur me familjet e tyre tĂ« origjinĂ«s,  ata   kanĂ« falimentuar nĂ«  procesin e individualizimit dhe  integrimin e marrĂ«dhĂ«nieve  pozitive dhe negative. 
Ne keto familje fantazia e pandergjegjshme eshte se dĂ«shirat autonome tĂ« adoleshentit  prezantojnĂ« njĂ« ndĂ«rshkim te ashper per kohezionin e berthamĂ«s  familjare. Ne fakt ndarja mund te aktivizojĂ« makthe  te  “ asgjesimit”  dhe kontrollin reciprok  .
DĂ«shira  pĂ«r varĂ«si , tipike pĂ«r adoleshencĂ«n shtyn adoleshentin borderline   nĂ« njĂ« dinamikĂ« psikike konfliktuale  mes pavarĂ«sisĂ« totale te “kritikueshme” dhe varĂ«sisĂ« totale  bllokuese ,   pa mundur tĂ« eksprimentojĂ« tranzicionin normal  evolutiv .  
Sipas teorisĂ« sĂ« atashimit , prindi i transmeton fĂ«mijĂ«s sigurinĂ« apo pasigurinĂ«  e eksperiencĂ«s sĂ« vet tĂ« fĂ«mijĂ«risĂ« nĂ« formĂ«n e prezantimeve mendore. 
Mungesa e kesaj  eksperience psikike , con adoleshentin nĂ« njĂ« konflikt  intensiv e tĂ« patolerueshĂ«m. 
Pacientet Border Line jane paciente te veshtire. Paqendrueshmeria emocionale, lekundshmeria e imazhit per veten e per tjetrin i bejne marredheniet nderpersonale, perfshire ketu edhe marredheniet me terapistin, te veshtira. Sjelljet impulsive, zemerimi, inati, toleranca ndaj rregullit veshtiresojne marredhenien terapeutike.  
Nje nga sfidat para te ciles ndodhet terapisti eshte "lodhja" dhe ankthi qe zakonisht i shkakton ky pacient me sjelljet e veta devijante dhe vetedemtuese, inatin, impulsivitetin. Ajo per te cilen ka nevoje ky pacient jane kufijte, qendrueshmeria. Terapite mund te levizin nga terapite mbeshtetese ne ato shprehese. 

TerapitĂ«  MbĂ«shtetĂ«se
Kernberg  mendon se me kĂ«ta pacientĂ«  njĂ«  pĂ«rqasje tĂ«rĂ«sisht mbĂ«shtetĂ«se ,  e cila  kufizohet nĂ« inkurajim dhe mbĂ«shtetje  rrezikon tĂ« cojĂ« nĂ«  pĂ«rforcimin e  mekanizmave  mbrojtĂ«s , terapia mund tĂ«  ketĂ«  njĂ« efekt paradoksal , duke rritur ankthin dhe simptomat jo  tĂ« pershtshme , ndĂ«rkohĂ«  qĂ«  njĂ«  pĂ«rqasje “shprehĂ«se”  mbĂ«shtetur mbi analizĂ«n dhe intepretimin e mekanizmave mbrojtĂ«s  zgjeron potencialin konjitiv dhe pershates.
Funksioni  i  terapistit  nĂ« njĂ« terapi   mbĂ«shtetĂ«se  eshte te ofroje njohuri qe mund te ndihmojne pacientin te kuptoje me mire veten  dhe konfliktet dhe problemet me realitetin. Kjo terapi ofron   pak mundesi analize te mekanizmave primitive.

Terapitë shprehëse (psikodinamike/psikoanalitike)
Ne akord me autore si  Frosch (1970), Masterson (1972), Buie & Adler (1982),  Kernberg mendon se ne  terapine  me nje  borderline duhet perdorur  nje psikoanalize e modifikuar , quajtur nga Kernberg “ terapia shprehese”.
Kjo teknike nuk parashikon vetem interpretimin e materialit jo te ndergjegjshem , por edhe nderhyrje te tipit sqarim, ballafaqim me materiale te ndergjegjeshme ,  interpretimin   ne “hic et nunc”  (tani dhe kĂ«tu) te takimit, pra jo vetem me materialin e se shkuares por me cka shfaqet ne takim.
 Terapite shprehese  ofrojnĂ«  mundesinĂ« e  analizes  te dinamizave arkaike , perceptimeve dhe pritshmerive magjike te individit,  si dhe ofrojnĂ« mundĂ«sinĂ« e  krijimit  tĂ« njĂ«  baze marredhenieje  tĂ« qĂ«ndrueshme falĂ« raportit terapist- pacient.  

Trajtimi familjar
Shpesh familja e adoleshentit me probleme  tĂ« rĂ«nda tĂ« personalitetit , Ă«shtĂ«  zakonisht  njĂ« ambjent i papĂ«rshtatshĂ«m  ku janĂ« prezente droga, abuzimi, depresioni,  vĂ«shtirĂ«si   ekonomike  ..etj .
Terapisti duhet:
  1. TĂ« vlerĂ«sojĂ« si  kĂ«ta faktorĂ«  ndĂ«rhyjnĂ« nĂ« aftĂ«sitĂ« e tĂ« kujdesurit  ndaj   fĂ«mijĂ«s
  2. TĂ«  ndihmohen prindĂ«t  me mbĂ«shtetje psikologjike dhe psikoedukuese.

Trajtimi Farmakologjik

Nevoja e kurĂ«s farmakologjike si pjesĂ« integruese e trajtimit pĂ«r tĂ« rinjtĂ« me crregullime tĂ« rĂ«nda tĂ« personalitetit pasqyron ndĂ«rthurjen komplekse me predispozitat gjenetike , vulnerabilitetin neurobiologjik kundrejt forcave ambjentale. 
Mjekimi përdoret kryesisht në trajtimin e simptomave që kanë të bëjnë me paqëndrueshmërinë e humorit, mungesës së kontrollit të impulseve , modifikimin e kontaktit me realitetin (simptoma psikotike).